سخن سردبیر ـ شماره اول

از سال‌ها پیش، در دوران تحصیل در مقطع کارشناسی و در مواجهه با درس «تنظیم شرایط محیطی»، همواره این پرسش برایم مطرح بوده است که با وجود دستیابی بشر به انواع تکنولوژی‌های پیشرفته، ضرورتِ شناخت و به‌کارگیری مواد و مصالح بومی و هم‌سازی بنا با شرایط پیرامونش چیست؟ مگر نه آنکه تاسیسات مکانیکی و الکتریکی پاسخ مناسبی به تأمین نیازهای حرارتی- برودتی و روشنایی ساختمان در عصر حاضر است.​

با گذشت آن سال‌ها و ادامه‌ی تحصیل در رشته‌ی «معماری و انرژی» و آشنایی با مفاهیم معماری غیرفعال، جذابیت رشته‌ی‌ معماری برایم دوچندان شد. طراحی و ساخت بناهایی که به شرایط پیرامون و فصول مختلف سال واکنش نشان داده و در فصل گرم، فضایی خنک و دلپذیر را فراهم می‌نمایند و در سرمای زمستان حداکثر بهره‌مندی از انرژی خورشید را به خود اختصاص می‌دهند، بسیار جذاب و شگفت‌انگیز است.

با مطالعه‌ی معماری کشورهای پیشرو، همچنین معماران نام‌آشنای معاصر دریافتم، توجه به اقلیم و بهره‌گیری از استراتژی‌های کاهنده‌ی مصرف انرژی در بنا (به شیوه‌های غیرفعال)، بخشی از فرآیند طراحی است که از جانب معمار و تیم طراحی به صورت جدی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند و آنقدر آمیخته با ادبیات معماری است که گویی چنانچه این توجه نباشد، طرح معماری نیز تکامل نیافته است. دگربار که به معماری گذشته‌ی این سرزمین نگریستم، گنجینه‌ای غنی از تمهیدات خلاقانه‌ی معماران سرزمینم را دیدم که بی‌نیاز از انرژی‌های فسیلی، استادانه و با تدبیر، در تنوع اقلیمی کشورمان، شرایط آسایش ساکنین بنا را فراهم نموده‌اند.

حال چگونه است که آن همه مهارت در حل مسئله و به‌خدمت‌گیری انرژی‌های طبیعی فراموش شد؟ شاید سرعت دستیابی و پیشرفتِ تکنولوژی آنقدر سریع بود که از اصل غافل شدیم. اصلِ پاسخ به نیاز، و چه نیازی اساسی‌تر از تامین شرایط آسایش با «معماری» در بنا!

چه بسا عملکرد و ارزش این‌گونه مباحث بدرستی بیان نشده باشد که فراموش شده‌اند؛ به عنوان نمونه سایبان که با ورود تجهیزات مکانیکی و الکتریکی، از نمای ساختمان‌های امروزی به کلی حذف گردیده، بر اساس پژوهش‌های علمی به میزان 15 الی 26 درصد ذخیره و صرفه‌جویی انرژی به همراه دارد. موضوع منع یا تشویق به عدم استفاده از تکنولوژی‌های کارآمد نمی‌باشد بلکه هدف، آگاهی نسبت به امکان تأمین حداکثری شرایط آسایش، به واسطه‌ی ذات معماری است. بدیهی است تأمین نیازهای عمومی ساختمان، تلفیق هر دو جنبه‌ی معماری و تکنولوژی را به منظور دستیابی به حالت بهینه طلب می‌کند.

شاید عدم هوشیاری نسبت به داشته‌هایمان در معماری بومی و بروزرسانی و تکامل عناصر کاربردی و همچنین توجه به تعهد و رسالت معماری است که بخش ساختمان و مسکن همواره بیشترین مصرف انرژی در دهه‌های اخیر را به خود اختصاص داده است.

خاستگاه و تعهد شکل‌گیری این رسانه، علاوه‌بر گسترشِ آگاهی و هوشیاری نسبت به تأثیر عملکرد معماری بر رفتار حرارتی ساختمان‌، ایجاد حرکتی پویا و مؤثر در پیدایش نگرشی نوین، به طراحی و اجرای پروژه‌های ساختمانی و عمرانی است. بازآفرینی ارزش‌های معماری کهن با رویکردی نوین و با تکیه‌ی بر خلاقیت جامعه‌ی معماران حرفه‌ای و مجریان ساخت و ساز کشور امری است حیاتی و درخور توجه.

در نهایتِ احترام، از کلیه‌ی اساتید و صاحب‌نظران حوزه‌ی انرژی و پایداری که با رویی گشاده و قلبی آکنده از مهر، همواره حامی و پشتیبان ما بوده‌اند صمیمانه قدردانم.

همچنین لازم می‌دانم از مربی و استاد عزیزم، جناب آقای «کامبیز یگانگی» که تغییر در نگرشم به زندگی و جهان پیرامون، مرهون آموزه‌های این مرد بزرگوار و استاد دوست داشتنی است قدردانی نمایم. بدون شناخت و فراگیری آموزه‌های معنوی ایشان، تولد این رسانه نیز ممکن نبود.

logo-samandehi

فصلنامه‌ی معماری و انرژی

©2019 | Energy and Architecture Magazine . All rights reserved

حامـیان مجلــه

ورود به سایت