شماره اول
Cover-Vol-01

قیمت: 40/000 تـومـان

سخن سردبیر

از سال‌ها پیش، در دوران تحصیل در مقطع کارشناسی و در مواجهه با درس «تنظیم شرایط محیطی»، همواره این پرسش برایم مطرح بوده است که با وجود دستیابی بشر به انواع تکنولوژی‌های پیشرفته، ضرورتِ شناخت و به‌کارگیری مواد و مصالح بومی و هم‌سازی بنا با شرایط پیرامونش چیست؟ مگر نه آنکه تاسیسات مکانیکی و الکتریکی پاسخ مناسبی به تأمین نیازهای حرارتی- برودتی و روشنایی ساختمان در عصر حاضر است.

با گذشت آن سال‌ها و ادامه‌ی تحصیل در رشته‌ی «معماری و انرژی» و آشنایی با مفاهیم معماری غیرفعال، جذابیت رشته‌ی‌ معماری برایم دوچندان شد.

ادامه...

سخن سردبیر ـ شماره اول

از سال‌ها پیش، در دوران تحصیل در مقطع کارشناسی و در مواجهه با درس «تنظیم شرایط محیطی»، همواره این پرسش برایم مطرح بوده است که با وجود دستیابی بشر به انواع تکنولوژی‌های پیشرفته، ضرورتِ شناخت و به‌کارگیری مواد و مصالح بومی و هم‌سازی بنا با شرایط پیرامونش چیست؟ مگر نه آنکه تاسیسات مکانیکی و الکتریکی پاسخ مناسبی به تأمین نیازهای حرارتی- برودتی و روشنایی ساختمان در عصر حاضر است.​

با گذشت آن سال‌ها و ادامه‌ی تحصیل در رشته‌ی «معماری و انرژی» و آشنایی با مفاهیم معماری غیرفعال، جذابیت رشته‌ی‌ معماری برایم دوچندان شد. طراحی و ساخت بناهایی که به شرایط پیرامون و فصول مختلف سال واکنش نشان داده و در فصل گرم، فضایی خنک و دلپذیر را فراهم می‌نمایند و در سرمای زمستان حداکثر بهره‌مندی از انرژی خورشید را به خود اختصاص می‌دهند، بسیار جذاب و شگفت‌انگیز است.

با مطالعه‌ی معماری کشورهای پیشرو، همچنین معماران نام‌آشنای معاصر دریافتم، توجه به اقلیم و بهره‌گیری از استراتژی‌های کاهنده‌ی مصرف انرژی در بنا (به شیوه‌های غیرفعال)، بخشی از فرآیند طراحی است که از جانب معمار و تیم طراحی به صورت جدی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند و آنقدر آمیخته با ادبیات معماری است که گویی چنانچه این توجه نباشد، طرح معماری نیز تکامل نیافته است. دگربار که به معماری گذشته‌ی این سرزمین نگریستم، گنجینه‌ای غنی از تمهیدات خلاقانه‌ی معماران سرزمینم را دیدم که بی‌نیاز از انرژی‌های فسیلی، استادانه و با تدبیر، در تنوع اقلیمی کشورمان، شرایط آسایش ساکنین بنا را فراهم نموده‌اند.

حال چگونه است که آن همه مهارت در حل مسئله و به‌خدمت‌گیری انرژی‌های طبیعی فراموش شد؟ شاید سرعت دستیابی و پیشرفتِ تکنولوژی آنقدر سریع بود که از اصل غافل شدیم. اصلِ پاسخ به نیاز، و چه نیازی اساسی‌تر از تامین شرایط آسایش با «معماری» در بنا!

چه بسا عملکرد و ارزش این‌گونه مباحث بدرستی بیان نشده باشد که فراموش شده‌اند؛ به عنوان نمونه سایبان که با ورود تجهیزات مکانیکی و الکتریکی، از نمای ساختمان‌های امروزی به کلی حذف گردیده، بر اساس پژوهش‌های علمی به میزان 15 الی 26 درصد ذخیره و صرفه‌جویی انرژی به همراه دارد. موضوع منع یا تشویق به عدم استفاده از تکنولوژی‌های کارآمد نمی‌باشد بلکه هدف، آگاهی نسبت به امکان تأمین حداکثری شرایط آسایش، به واسطه‌ی ذات معماری است. بدیهی است تأمین نیازهای عمومی ساختمان، تلفیق هر دو جنبه‌ی معماری و تکنولوژی را به منظور دستیابی به حالت بهینه طلب می‌کند.

شاید عدم هوشیاری نسبت به داشته‌هایمان در معماری بومی و بروزرسانی و تکامل عناصر کاربردی و همچنین توجه به تعهد و رسالت معماری است که بخش ساختمان و مسکن همواره بیشترین مصرف انرژی در دهه‌های اخیر را به خود اختصاص داده است.

خاستگاه و تعهد شکل‌گیری این رسانه، علاوه‌بر گسترشِ آگاهی و هوشیاری نسبت به تأثیر عملکرد معماری بر رفتار حرارتی ساختمان‌، ایجاد حرکتی پویا و مؤثر در پیدایش نگرشی نوین، به طراحی و اجرای پروژه‌های ساختمانی و عمرانی است. بازآفرینی ارزش‌های معماری کهن با رویکردی نوین و با تکیه‌ی بر خلاقیت جامعه‌ی معماران حرفه‌ای و مجریان ساخت و ساز کشور امری است حیاتی و درخور توجه.

در نهایتِ احترام، از کلیه‌ی اساتید و صاحب‌نظران حوزه‌ی انرژی و پایداری که با رویی گشاده و قلبی آکنده از مهر، همواره حامی و پشتیبان ما بوده‌اند صمیمانه قدردانم.

همچنین لازم می‌دانم از مربی و استاد عزیزم، جناب آقای «کامبیز یگانگی» که تغییر در نگرشم به زندگی و جهان پیرامون، مرهون آموزه‌های این مرد بزرگوار و استاد دوست داشتنی است قدردانی نمایم. بدون شناخت و فراگیری آموزه‌های معنوی ایشان، تولد این رسانه نیز ممکن نبود.

مطالب این شماره

سخن سردبیر   پرهون پرگاری
معماری ایران، گذار از معماری پایدار به سوی معماری پایدار   مینو خاکپور
مروری بر مفاهیم رفتارهای پایدار و عوامل مؤثر بر الگوی مصرف انرژی   سوسن مؤمنی
جایگاه انرژی در ایرانِ «نوین»   پرهون پرگاری
بارقه‌ای از امید در هیاهوی همه‌گیر شدن دیدگاه‌های انتزاعی   پویا خزائلی‌پارسا
یادداشتی بر اهداف نشریه‌ی معماری و انرژی   مرتضی کسمایی
وظیفه‌ی ما در قبال نسل آینده چیست؟   محمد فرخ‌زاد
نگاهی از کنج به مقوله‌ی معماری و انرژی   محمدمنصور فلامکی
بهره‌گیری امروزی از الگوی حیاط مرکزی در مسکن سنتی   زکریا کریمی
عملکرد محیطی فضای مطبخ در معماری گذشته‌ی ایران   فهیمه دربان
پایایی در بنا و شهر   سیدمجید مفیدی شمیرانی
تغییرات اقلیمی، آینده جهان را تعیین خواهد کرد   عماد آقاجان‌بیگلو
گفتگوی اختصاصی معماری و انرژی   وحید قبادیان
ساختمان صفر انرژی و تأثیر آن در زندگی بشر   آزاده شهیدیان
نقش نرم‌افزارهای شبیه‌سازِ انرژی در تأمین آسایش حرارتی و بصری   حامد مصلحی، سویل برنجی
پیوند مابین اندیشه و واقعیات اجرایی   فاطمه مهدیزاده سراج
اشاعه‌ی فرهنگ «معماری– انرژی» با انتشار نشریات مرتبط   سعید مقیمی
بر چسب انرژی در فاز طراحی   حیدر جهانبخش، زهرا شیرمحمدلو
کیفیت محیطی فضاهای داخلی کبوترخانه‌های ایران (کبوترخانه‌ی هزار جریب اصفهان)   آیدا زارع، سمانه زارعی، مرضیه فرجام
داوکوت سرپناهی برای کبوتران   فهیمه دربان
بررسی تأثیر المان‌های معماری بر رفتار حرارتی کبوترخانه (کبوترخانه‌ی هزار جریب اصفهان)   هانیه صنایعیان، محمدحسین نورمحمدبیک
گزارشات اقلیمی   تحلیل باد ایستگاه هواشناسی شهر اصفهان

شماره دوم
Cover-Vol-02

قیمت: 40/000 تـومـان

سخن سردبیر

پایداری منابع انرژی، به شیوه‌ی رفتار افراد جامعه در برخورد با آن و نیز الگوی مصرف وابسته است. هشدارها بر پایه‌ی مطالعات اخیر نشان از تخریب رو به رشد منابع انرژی داشته و قریب‌الوقوع بودن بحران انسانیِ برخاسته از این تخریب، حکایت از عدم آگاهی به «دانش مصرف» نزد عموم مردم دارد. گفتگو پیرامون صرفه‌جویی در انرژی، حاکی از رویکردی نوین در نگرش آحاد جامعه نسبت به این مقوله است. 

ادامه...

سخن سردبیر ـ شماره دوم

پایداری منابع انرژی، به شیوه‌ی رفتار افراد جامعه در برخورد با آن و نیز الگوی مصرف وابسته است. هشدارها بر پایه‌ی مطالعات اخیر نشان از تخریب رو به رشد منابع انرژی داشته و قریب‌الوقوع بودن بحران انسانیِ برخاسته از این تخریب، حکایت از عدم آگاهی به «دانش مصرف» نزد عموم مردم دارد. گفتگو پیرامون صرفه‌جویی در انرژی، حاکی از رویکردی نوین در نگرش آحاد جامعه نسبت به این مقوله است. به یقین مبدأ حرکت در مسیر بلند و پرپیچ و خمِ پاسداشت انرژی، داشتن درک صحیح از این بحران در زمان حال و آینده خواهد بود.

از جمله نقاط پرمصرف منابع انرژی، بخش ساختمان و صنایع وابسته به آن است که برحسب اتفاق سهم عمده‌ای نیز در اتلاف آن دارد. یکی از دلایل مهم بی‌توجهی به مبحث انرژی در بخش ساختمان، انقطاع معماری و اقلیم بوده که نقطه‌ی آغاز آن نامعلوم است. شاید در زمانی‌که بشر مصمم شد از همه‌ی انواع سوخت‌های فسیلی بدون توجه به پیش نیاز آن (که انتخاب جایگزینی مناسب بر آن بوده)، بهره گیرد. هنگامی‌که بر آن شد که درِ بازشوهای بنا را بر روی باد مطلوب، ببندد؛ زمانی‌که بدون انداختن نگاهی به آسمان روز و شب، خود برای انسان و طبیعت اطرافش تصمیم گرفت؛ هنگامی‌که با یَله کردن به تکنولوژی دست‌ساخت خود، همه‌ی آنچه را که خود آفریده بود بر پدیده‌های طبیعیِ هزاران ساله‌ی محیط اطرافش ترجیح داد؛ از آن زمان که سطح وسیعی از فضاهای زیستی را که با نابودی اکوسیستم‌های طبیعی شکل گرفته بود، مصروف اتومبیل، اعم از پارکینگ‌های خانگی و توقفگاه‌های شهری نمود. این تصمیم‌ها با بلعیدن انواع حامل‌های انرژی، تأثیری عمیق بر شیوه‌ی زندگی بشر گذاشت و او به جای مدارا با زمینی که بر آن می‌زیست به سوی تغییر رفتارهای زیست محیطی (با نگرش فناناپذیری آن) گام‌های عجولانه و بدون تدبّر برداشت، مفهوم پایداری را که تا آن هنگام سرلوحه‌ی زندگی‌اش قرار داده بود به کنجی افکند و بدین ترتیب تکنولوژی که بر بستر منابع طبیعی متولد شده و رشد کرده بود، خود بسنده انگاشته شد.

مفهوم پایداری در معماری چنان با مفاهیم اقلیمی چون باد و کوران، رطوبت، بارش‌های جوی، تابش آفتاب، جهت‌گیری بنا، میزان دریافت نور، سایه و سایبان، حرارت و برودت و نیز مصالح طبیعی درآمیخته که این باور که راه بلند بازگشت به معماری همساز با طبیعت، جز از مسیر لحاظ نمودنِ این مجموعه و زیرمجموعه‌های آن در ساختمان نخواهد گذشت، سخن گزافه‌ای نیست. تبادل اطلاعات و به دنبال آن بهره‌مندی از مراکز بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان، تولید ساختمان سبز، بازآفرینی بناهای انرژی محور و استفاده از فناوری نانو در تولید مواد و مصالح، بخشی دیگر از موارد بسیار با اهمیت نگرش صرفه‌جویی انرژی با رویکرد توسعه‌ی پایدار است.

امروزه بر مداری ایستاده‌ایم که برداشتن هر گام، خواه بر سیاق گذشته و خواه تغییر نگرش در آن، تأثیری شگرف بر پایداری زیستی در این کره‌ی خاکی خواهد گذاشت. بحران انرژی، مدیریت خردمندانه را می‌طلبد. اینکه سهم کشور ما در مدیریت این بحران به چه میزان و با چه کیفیتی است، به نگاه واقع‌بینانه‌ی ما به عمق بحران و پاسخی چند وجهی و جامع‌نگرانه نیاز دارد. باید ضمن پرهیز از «اقتصاد زمین‌محور» که خاک زیرپایمان را دچار بیماری مسری ارزش افزوده نموده و در نتیجه با رشد تراکم جمعیت، تعادل حرارتی شهرها را برهم زده است به سوی برنامه‌ریزی با رویکرد «رشد اقتصادی بر بستر پایداری منابع انرژی» قدم برداشت. راه توسعه‌ی پایدار جز از مسیر بازیابی اهمیت انرژی در حال و آینده، اصلاح رفتارهای زیست محیطی، تغییر در الگوی مصرف و مشارکت اجتماعی در بهبود فرایند مصرف انرژی، نخواهد گذشت و رعایت این عوامل خود نیاز به آگاهی یافتن و سپس آگاهی‌رسانی دارد.

در این شماره به عنوان سردبیر مهمان با دوستانی در فصلنامه‌ی تحلیلی پژوهشی معماری و انرژی افتخار همکاری داشتم که در عین ایمان به اصل آگاهی عمومی، تصمیمی راسخ برای پیمودن این راه ناهموار دارد. در طی این طریق از یکدیگر بسیار آموختیم؛ با تلاشی هدفمند و منظم که به یقین جز به پشتوانه‌ی اخلاق حرفه‌ای بر پایه‌ی احترام متقابل میسر نمی‌گردید. اکنون نهال تلاش این همکاران پس از چندماه کار پیگیر و مداوم به بار نشسته، امید دارم که گام‌های مستحکم‌شان در مسیر بسیار پرفراز و نشیب پیش رو راه را برای رسیدن به مقصد آگاهی، هموار گرداند. در خاتمه شایسته می‌دانم از کلیه‌ی محققین و اساتیدی که دلسوزانه قبول مسئولیت نموده و با مقالات ارزشمندشان، گامی ستُرگ در پیوند با معماران نسل نو برداشته‌اند، قدردانی کنم.

مطالب این شماره

سردبیر مهمان  دکتر مینو خاکپور

بررسی پدیده‌ی مصرف‌گرایی و تأثیر آن بر معماری    سوسن مؤمنی

بلاتکلیفی بهینه‌سازی مصرف انرژی ساختمان‌ها در کشور  (بخش اول)    بهروز کاری

آسایش حرارتی به زبان ساده    فاطمه عزیزپور

رفتار ساختارهای معماری و مقوله‌ی انرژی    محمدمنصور فلامکی

روش‌های رتبه‌بندی ساختمان سبز   مرتضی کسمایی

جایگاه معماری همساز با اقلیم در ساخت و ساز مجموعه‌های زیستی    منصوره طاهباز

«نَقب» راه‌کاری خلاق بر سرمایش ایستا   مهدی جعفریان

اعتبارسنجی ابعاد بهینه‌ی «آتریوم» با سقف شیشه‌ای تخت    یوسف گرجی مهلبانی، روانبخش عزیززاده آرائی

اثربخشی جانمایی فضای آشپزخانه در کاهش مصرف انرژی ساختمان    گروه فنی پژوهشی فصلنامه‌ی معماری و انرژی

تحلیل کاربردی فناوری نانو در عرصه‌ی معماری    مهناز محمودی زرندی

بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در سلامت فضای داخلی    فهیمه دربان

آپارتمان‌های پایدار RCA    گروه فنی پژوهشی فصلنامه‌ی معماری و انرژی

«یَخ‌چـال» کارخانه‌ای بومـی-اقلیمـی در قلب کویـر ایران   گروه فنی پژوهشی فصلنامه‌ی معماری و انرژی

آیس‌هاوس خانه‌ای برای یخ    فهیمه دربان

بررسی عملکرد ساختمان یخچال (روستای کُلِین)   گروه فنی پژوهشی فصلنامه‌ی معماری و انرژی

گزارشات اقلیمی   موقعیت خورشید

 

logo-samandehi

 فصلنامه‌ی معماری و انرژی

©2019 | Energy and Architecture Magazine . All rights reserved

حامـیان مجلــه

Logo YAKS

ورود به سایت