شهرهاي شاديبخش؛ نياز عصر پساکرونا
منتشر شده در شماره نهم و دهم فصلنامه معماری و انرژی
نویسنده مسئول:
همکاران:
دربارهی مقاله:
امروزه زندگی یکنواخت ماشینی، محیطی پراسترس را برای انسانها خلق کرده است و وجود شهروندانی افسرده، بیرمق و فاقد احساس شادابی و سرزندگی، یکی از بزرگترین معضل شهرها به شمار میآید. با شیوع پاندمی کووید 19 در سال 2019 میلادی، زندگی جهانی تحت تأثیر قرارگرفته و علاوهبر مرگومیر تعداد زیادی از انسانها، سیاستهای مربوط به خانهنشینی و محدودیتهای اجتماعی، بیشازپیش انسانها را با اضطراب، افسردگی و دیگر چالشهای سلامت روح و روان مواجه کرده است. در چنین شرایطی توجه به مؤلفههای سلامت روان از همیشه ضروریتر است. در سالهای اخیر رویکردی جدید به نام روانشناسی مثبتگرا در حوزهی روانشناسی ظهور یافته که به جای پرداختن به آسیبها یا اختلالات روانی به ابعاد مثبت وجود آدمی نظر دارد. شادی به عنوان یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر سلامت روان، از بنیادیترین مفاهیم مطرح در این رویکرد است. علیرغم نظریات گوناگون درزمینهی شادی و مطالعات فراوان در زمینهی فضاهای جمعی و کیفیت آنها، تأثیر طراحی مناسب چنین فضاهایی بر افزایش شادی و نشاط اجتماعی کمتر موردبحث قرار گرفته است. در این مقاله ضمن پرداختن به ضرورت موضوع، با تکیه بر مقالات و كتب معتبر و بهروز داخلي و خارجي و در ادامه پيشينه عملي مرتبط كه در نمونه مورديهای خارجي مورد بررسی قرارگرفته، اصول دستیابی به شهرهای شاد تدوین گشته است.
راهنمای استناد به مقاله:
جهت ارجاع این مقاله در اثر پژوهشی خود می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید:
فنائی، ساناز ؛ صادقی، پرستو 1400؛ شهرهاي شاديبخش؛ نياز عصر پساکرونا؛ فصلنامه معماری و انرژی؛ تهران؛ شماره نهم و دهم؛ ص 64-69.
نسخـه چاپــی
قیمت: 290000 تومان
ارسال توسط پست
فهرست مراجع و منابع این مقاله:
- صفری شالی، رضا؛ 1387، بررسی عوامل نشاطانگیز در بین جوانان استان قم و ارائه فرهنگ نشاط و امید در بین جوانان، به نمایندگی دانشگاه آزاد اسلامی، قم.
- گلکار،کوروش؛ 1385، نشاط و سرزندگی در شهر به کمک طراحی شهری، شهرنگار، شماره ۳۹، ص ۲۴-۲۸.
- مونتگمری، چارلز؛ 2013، شهر شاد، مترجم: دکتر حسین حاتمی نژاد، محمدرضا سلیمان زاده و باقر فتوحی مهربانی، (1396)، انتشارات آراد کتاب: تهران.
- Banks, J., & Fancourt, D., & Xiaowei, X. 2021. Mental health and the COVID-19 pandemic, New York: Sustainable Development Solutions Network.
- Borys, H., & Dominguez, O. 2015. Happy City Workshop, 23rd Congress of New Urbanism, Dallas. Retrieved November 25, 2017 from http://www.thehappycity.com
- Cooper Marcus, c., & Barnes, M. 1999. Healing Gardens: Therapeutic Benefits and Design Recommendations. Danvers: John Wiley & Sons
- Eicher, C., & Kawachi, I. 2011. Social Capital and Communty Design. In A. Dannenberg H. Frm-kin, & R. Jackson, Making Healthy Places: Designing and Building for Health, Well-being, and Sus-tainability (pp. 117-128). Washington: Island Press
- :Frumkin, H., Frank, L., & Jackson, R. 2004. Urban Sprawl and Public Health Designing, Planning, and Building for Healthy Communities. Washington: Island Press
- Lavin, T., Higgngs, C., Metcalfe, O., & Jordan, A. 2006. Health Impacts of the Built Environment: A Review. Dublin: Institute of Public Health in Ireland
- .Montgomery, C. 2013. Happy City: Transforming Our Lives Through Urban Design New York: Farrar, Straus and Giroux
- .Putman, R. 2000. Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community New York: Simon and Schuster
- .Sullivan, W., & Chang, C.-Y. 2011. Mental Health and the Built Environment. In A Dannenberg, H. Frumkin, & R, Jackson, Making Healthy Places: Designing and Building for Health, Well-being, and Sustainability (pp. 106-115). Washington: Island Press
- http://www.colombia.co
- https://thehappycity.com/
- http://www.who.int
- https://worldhappiness.report
- سخن سردبیر
مهندس فهیمه دربان
- سرآغازي بر ساختمانهاي سالم
فهيمه دربان، کارشناس ارشد معماری و انرژی
- معماري و سلامت انسان
عقيل امامقلي، دکتری تخصصی معماری
- معماري، محيط و اپيدميها، با تأکيد بر اثرات کوويد - 19
سوسن مؤمني، کارشناس ارشد معماری
- نگاهي به رابطهي ميانِ طراحي معماري و سندرم ساختمان بيمار
اميرحسين غفاريانحسيني، دکتری معماری؛ حسين عمراني، پژوهشگر دکتری معماری؛ علي غفاريانحسيني، دکتری معماری
- تأثیر شرایط اقلیمی بر فرهنگ و هویت بومی و رابطهی آن با سلامت انسان
پرهون پرگاری، کارشناس ارشد معماری و انرژی
- کيفيتِ معماري و سلامتِ مزاج
محمدمهدي عبدالهزاده، دکتری معماری
- اقليم و طراحي سلامت محور از ديدگاه علم طب سنتي ايران
وحيده رحيميمهر، دکتری معماری
- بسط مفهوم پويايي در معماري و توسعهي پايدار
محمدامين طاهري، کارشناس ارشد معماری؛ سپیده قدوسی، کارشناس معماری
- تأثير معماري و شهرسازي بايوفيليک بر سلامت و رفاه شهروندان
نيلوفر بهزادزاده حقيقي، کارشناس شهرسازی؛ ساناز فنائي، دکتری شهرسازی
- بررسي نقش شيشههاي هوشمند در ارتقاي کيفيت معماري ساختمانها
محمد نيرومند، کارشناس ارشد معماری؛ نگار فرامرزي فرد، کارشناس ارشد معماری
- معماری پایدار مفهومی از توسعهی پایدار، شهر پایدار، ساختمان پایدار
منصوره طاهباز، دکتری معماری
- شهرهاي شاديبخش؛ نياز عصر پساکرونا
ساناز فنائي، دکتری شهرسازی؛ پرستو صادقي، کارشناس شهرسازی
- عوامل پايه و تأثيرگذار در طراحي ساختمانهاي سالم
گروه فني پژوهشي فصلنامهي معماري و انرژي
- سيستم ارزيابي ساختمانهاي سالم
گروه فني پژوهشي فصلنامهي معماري و انرژي
- گزارشات اقليمـي، نمـودار کج باران (رشت)
دفتر مطالعات اقلیمی فصلنامهی معماری و انرژی
نسخـه چاپــی
قیمت: 290000 تومان
ارسال توسط پست
سخن سردبیر:
سال سوم | شماره نهم و دهم
طی دوران همهگیری، نحوهی جلوگیری از پراکنش ویروس کرونا در فضاهای بستهی داخلی، به مسئلهی حیاتیِ کاربران ساختمان تبدیل شده است. این امر نشان میدهد که ساختمانهای مورد استفادهی ما، تا چه اندازه میتواند در برابر ورود آلایندهها (ویروس، گردوغبار و آفات و غیره) و مواد شیمیایی سمی یا به بیانی «اپیدمی خاموش»، عملکرد ضعیفی داشته باشند. ردپای انتشار گازهای سمی از مبلمان، فرش، رنگ و حتی سطوح بالای کربندیاکسید از مصرف سوختهای فسیلی بر سلامت ساکنین، میتواند توانایی تفکر روشن و خلاقانه به خصوص در کودکان را مختل کند یا افراد را با انواع آسم و سرطان درگیر سازد. طراحی ناکارآمد فضاهای زندگی ضمن گسستنِ ارتباط انسان با طبیعت، وابستگی به انرژیهای تجدیدناپذیر، عدم بهرهگیری از مصالح سبز یا نور خورشید و تهویهی طبیعی در زمان مناسب و دیگر عوامل مشابه، خطر ابتلا به انواع بیماریها را افزایش داده است. لذا، خلق راهحلهای توأمانِ بهداشتی و ساختمانی که بناها را «سالم» نگاه دارد، اصلی بنیادی است. قطعاً طراحی پایدار و استراتژیهای ساختمان سبز کمک شایانی در ایجاد «ساختمانهای سالم» مینماید، اما بهکارگیری این راهکارها به تنهایی کافی نیست. چراکه، تا امروز جنبش ساختمان سبز تنها بخش کوچکی از پتانسیل ساختمانها همچون انرژی، آب و بازیافت را دنبال میکند، اما فرصتهای آیندهی بازار این صنعت در تمرکز بر عملکرد انسان درون ساختمانها، نهفته است. جنبش ساختمان سبز سریعاً در حال تبدیل به جنبش ساختمان سالم است و این جنبش، حرکتی مؤثر در راستای سلامت عمومی خواهد بود. صنعت ساختمان در رقابت جهانی برای جذب بهترین و درخشانترین استعدادها میلیونها دلار هزینه میکند، در حالی که اکنون هدف، بهینهسازی عملکرد آنهاست و ساختمانهای سالم رمز این عملکرد است. بنابراین افرادی که ساختمانها را طراحی و نگهداری میکنند، تأثیر بیشتری بر سلامت کاربران نسبت به پزشکان آنها دارند. حال، به جد میتوانم بگویم که «داشتن محیط و ساختمان سالم یک حق است نه یک امتیاز!» با آرمان مذکور در شمارهی نهم و دهمِ فصلنامهی «معماری و انرژی» تلاش شده است تا با ارائهی دیدگاههای متفاوت، مفهوم و ارزش ساخت محیطهای سالم و تأثیر آن بر سلامت و راحتی افراد به خوبی بیان گردد. در اینجا جای دارد تا از محققین و اساتیدی که با رویی گشاده قبول مسئولیت کردهاند و مرا در تحقق این غایت همراهی نمودهاند قدردانی خود را ابراز نمایم. امید است این هدف نگاهی نوین به صنعت ساختمان را ایجاد نماید. در این فصل، مختصر تاریخچهی ساختمانهای سالم بیانگر آن است که چگونه ساختمانها مسبب درصد بیشتری از انتشار آلایندهها در محیط پیرامون مخصوصاً فضاهای بستهی داخلی هستند و اینکه این رخداد، چگونه منجر به ایجادِ مؤسسات و سازمانهایی در راستای اشاعهی ساختمانهای سالم شده است. خواهیم دانست معماری با سلامتی افراد در ارتباط است و طراحان و مهندسان در ایجاد این فضاها مسئولاند. آنها میتوانند ساختمانهایی سالم طراحی نمایند که موجب حفظ و ارتقای سلامت کاربران گردند، یا باعث افزایش بیماری آنها شوند (ساختمان بیمار). اینجاست که آگاهی و بیداری افکار عمومی در ترویج این بناهای سالم نقش ارزندهای دارند. با این وجود، فرهنگ و هویت هر بومی در شکلگیری شیوهی زندگی و تأمین سلامتی افراد تأثیرگذار است. با نگاهی به ادوار پیشین در مییابیم، گذشتگان چطور به تندرستی واقف بودهاند و متأثر از شرایط اقلیمی، ساختمانهایی پایدار ساختهاند یا با رویکرد به طبیعیات و طب ایرانی مأمنی سالم برپا کردهاند. امروزه نیز متخصصان ساختمان در جهان به منظور تأمین بناهایی با رفتارِ سالم، بر کارایی طراحی، اجرا و بهرهبرداری ساختمانها، پیاپی بازاندیشی میکنند و فرصتهایی در برآورد اهداف توسعهی پایدار به اجرا میگذارند. از راهکارهای بومی- اقلیمی ساده اما کارا و مؤثر چون جهتگیری و رعایت تناسبات که علاوهبر معماری بناها، در میادین و شهرسازی کهن سرزمینمان شاهد هستیم، تا فنآوریهای نوین و رویکرد بایوفیلیک که همگی ارتباط با طبیعت را به منصهی ظهور میرسانند، گامی ستُرگ در مسیر شادابی و سلامتی عملکرد انسانها به شمار میآیند. به علاوه آشنایی و اطلاع از وجود انواع آلایندهها و مواد شیمیایی سمی در اتخاذ تمهیداتِ کاهش و حذف منابع انتشار، لازم و مؤثر است. این مواد سمی به طور گسترده در آب، هوا، غذا و محصولاتی که هر روز استفاده میکنیم، وجود دارند و روزانه منجر به بیماری یا مرگ میلیونها نفر در جهان میشوند. در این راستا «استاندارد جهانی ساختمان سالم» با هدف ترویج و ارتقای کیفیت زندگی، بر ارائهی گواهینامهی ساختمان WELL تمرکز نموده، که به تفصیل در این شمارهی مجله به آن پرداخته شده است. بنابراین آگاهی و شناخت از عوامل تأثیرگذار در طراحی ساختمانها که از سلامت ساکنین و محیط پیرامونی محافظت نماید، یک ضرورت است و مستلزم این است که متخصصان و کاربران ساختمانها نه تنها در سخن بلکه در اجرای روشهای مناسب مشارکت داشته باشند.
سردبیر مهمان:
مهندس فهیمه دربان